Selecteer een pagina

Door: Wijnand

Het is alweer een tijd geleden dat ik zelf gesolliciteerd heb. Ik heb er eerlijk nooit een hekel aan gehad. Ik zie een sollicitatiegesprek als een goed gesprek van mens tot mens en zo heb ik het in mijn tijd als recruiter ook altijd willen voeren. Maar ieder gesprek moet wel eerst even op gang komen. Smalltalk bij ontvangst helpt. “Heb je het kunnen vinden?”, “Ik zou je graag iets smakelijkers geven op de vroege ochtend, maar we zijn veroordeeld tot automaatkoffie.” We doen het allemaal. Er zijn maar weinig mensen die van daaruit naadloos het echte gesprek in weten te glijden. Vaak ligt dan ook ineens deze landmijn voor je voeten: ‘Vertel eens wat over jezelf’. Zo! We zijn begonnen! En de eerste stap is aan jou.

Vertel eens wat over jezelf

De vraag komt en niet onverwacht. Het is geen strikvraag.  Er zit geen oordeel in en het gaat over dat wat je het beste kent; jezelf. No problem toch? Maar dat is het dus wel. Ook voor mij. Want wat vertel je dan over jezelf? Wat kies je? Je brein gaat in galop. Wat willen ze horen? Iets wat wel of niet al in je CV staat? Wie je bent buiten werktijd? Waarom je nu voor deze functie solliciteert? En je moet wel snel reageren, want anders ben je communicatief zwak, of een twijfelaar en dat wil je natuurlijk vermijden. In een fractie van een seconde die een eeuwigheid lijkt te duren, produceer je het enige antwoord dat wat tijd koopt; ‘Eeeeeehhh…….’

Zet zelf de toon

Het is niet zo dat dit onderdeel van het gesprek onverwacht komt. Je had dit kunnen voorbereiden. Het was jouw kans om zelf de toon te zetten. Je bedwingt ter nauwer nood de neiging om de chronologie van je leven op te dreunen; CV lezen kan je gesprekspartner zelf wel. Natuurlijk komt er een antwoord, maar of het het meest passende antwoord is, daar twijfel je ter plekke aan. En dat komt de rest van het gesprek weer niet ten goede…

Voorbereiding is alles

Het kán anders. De kunst zit in de voorbereiding. Maar hoe begin je en waar moet je rekening mee houden? Iedere sollicitatie vraagt om een ander verhaal. Niet omdat jij iemand anders bent, maar omdat je op een authentieke manier wil laten zien én onderzoeken hoe jij zou passen in de organisatie. Je zit daar niet om alleen de ‘juiste’ antwoorden te geven, zodat ze je een salaris willen betalen. Jullie zitten daar om te ontdekken of er misschien liefde en een lange termijn relatie in kan zitten.

Drie pijlers zijn het fundament onder je voorbereiding; De organisatie, de functie, en jij als sollicitant.

Bekijk hun samenhang eens op deze manier:


De organisatie en jijzelf zoeken naar hetzelfde: Een match op alle drie de vlakken. Bij iedere pijler heb je dus een verhaal nodig dat niet alleen op ratio overtuigt dat jij de geschikte kandidaat bent, maar ook op emotie; een verhaal dat raakt en blijft plakken.

  1. Verdiep je vooraf in de bedrijfscultuur. Liefst door met andere medewerkers te praten en hun anekdotes te horen.  Als dat niet gaat, door cultuurdragers als de website, een bedrijfsbrochure, of de visie, missie en kernwaarden op te zoeken. Als je jouw persoonlijkheid niet herkent in de anekdotes die je hoort, of in de formele teksten die de bedrijfscultuur verwoorden, heeft een gesprek eigenlijk al weinig zin. Spreekt het je wel aan? Ga dan op zoek naar jouw eigen voorbeelden van ervaringen (verhalen) waarvan je denkt dat ze jou ook aansprekend maken voor de organisatie. Verhalen die laten zien en voelen met wat voor type ze te maken hebben en hoe jij je door werk en leven beweegt.
  2. Kijk daarna eens naar de harde eisen aan de functie en de vaardigheden die daarbij horen.  Je diploma’s zijn bekend. Welke verhaal kan jij vertellen waarin je je gesprekpartner helpt te ervaren hoe jij in een vergelijkbare setting omgaat met uitdagingen die op je pad komen? Welk voorbeeld laat zien dat jij niet alleen kent maar ook kan wat ze zoeken?
  3. En dan is er nog de match tussen jouw persoonlijke ambitie en de ambitie van de organisatie. Welk verhaal laat zien wat jij morgen, volgende maand, of over vijf jaar zou willen doen? Hoeveel inzicht heb je op dat moment in de toekomstdromen van de organisatie? Heb je van de lange termijnperspectieven van de organisatie nog helemaal geen beeld? Concentreer je dan op wat je neer zou willen zetten in de nabije toekomst en beschrijf die scène. Zoeken ze een hoogvlieger die over vijf jaar het managementteam moet versterken, schets dan een voorbeeld dat jou inspireert en waar jij je handelen op richt.

Kapstok voor jouw verhaal

En daarmee zijn we weer terug bij het begin. De vraag ‘vertel eens wat over jezelf’ geeft je een uitgelezen mogelijkheid om zelf de toon te zetten. Om aan te geven wie je bent (geworden), wat je kan (geleerd hebt) en wat je wil (en waarom). Een prachtige kapstok voor jouw eigen verhaal, gericht op de functie en de organisatie.

Hoe pak je het aan?

  1. Schrijf per categorie (Wie ben je? Wat kan je? Wat wil je?) twee of drie van de voor jou belangrijkste punten op.
  2. Zoek per categorie eigen verhalen (ervaringen en anekdotes) die dat illustreren.
  3. Kies daaruit bij iedere categorie één verhaal waarmee jij dat punt kan maken.
  4. Breng die verhalen terug tot de kortste, krachtigste versie van zichzelf. Inkorten, reduceren en indikken tot de absolute kern die zich in een minuut (of twee) laat vertellen.
  5. Check bij iemand die jou kent en die jij vertrouwt of de betekenis die jij in die verhalen ziet ook overkomt en of die klopt bij wat de organisatie zoekt (persoonlijkheid, functie-inhoud, en ambities).
  6. Verbindt die drie verhalen tot één goedlopend verhaal dat je gesprekspartner meeneemt van wie je bent, naar wat je kan en tenslotte naar wat je wil.
  7. Oefen, oefen, oefen en verheug je op ‘de vraag die je wist dat ging komen’…

En geniet ervan. Je loopt altijd het risico dat je een gesprekspartner treft die geen ruimte heeft of geeft voor jouw verhaal, maar dat zegt meer over die ander. Jij bent klaar voor een góed gesprek!

Pin It on Pinterest

Share This